Image

कुसुमाकर मासिकातील मनभावन या माझ्या सदरातील लेख – चुकीचं पुराण

‘चुकी’चं पुराण

kusumakarmasik                                                                                                                               Nobody is Perfect….अर्थात कोणीही परिपूर्ण नसत.पण मग तरीही समोरच्याने चूक केली की आपण त्याला धारेवर का धरत असतो? चूक ही नेमकी कशी घडते आणि का घडते? आणि ती गोष्ट चूक आहे की नाही हे ठरवणारे आपण कोण असतो? चुकीबाबत प्रत्येकाचा दृष्टीकोन हा निराळा असतो,वेगळा असतो. आणि ‘चूक’ म्हणजे नेमकं काय असतं ? आणि समोरचा माणूस चूक आहे हे ठरविण्याची नेमकी परिमाणे कोणती? जे आपल्याला चूकीचे वाटते ते समोरच्याला चूक वाटेल का? की हा एक आपापल्या अनुभवाचा भाग असतो? की समोरची  परिस्थिती ठरवते हे चूक आहे की नाही? एका चुकीमुळे एखाद्याला त्रास होतो तर एखाद्याला जीवन मिळते. म्हणजे चूक ही परिस्थितीसापेक्ष असते की व्यक्तीसापेक्ष?                                                    समजा एखाद्या व्यक्तीचे महत्वाचे काम आहे आणि नेमकी त्याची गाडी चुकते. ती गाडी पकडायला त्याने यातायातही केलेली नसते.तो चुकचुकतो आणि दुसऱ्या गाडीने इच्छित स्थळी पोहचतो तेव्हा त्याला कळते की ती त्या आधिच्या गाडीला अपघात झालेला आहे. म्हणजे त्याची पहिली गाडी चुकली; ही चूक तर त्याच्यासाठी चांगलीच नशीबवान ठरली नां! आता एखाद्या अपघातात गंभीर जखमी झालेल्या माणसाला त्याच्या बरोबरचे माणसं अपघातात दगावले आहेत हे सांगणं तर एकदमच चूकीचं आहे असं मला वाटतं. कारण त्या जखमी माणसाच्या मनावर आघात होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. मात्र काही शास्त्रीय  प्रयोग करताना वा कॉम्प्यूटरवर प्रोग्राम फिड करताना, चुकीने झालेली चूकही मात्र होत्याचं नव्हतं करून टाकते आणि तेव्हा मात्र अशा चुकीला क्षमा नसते.

कधी काय होतं की, एखादी गोष्ट एका ठराविक पद्धतीने होत असते, त्यात काही अनपेक्षित बदल घडले,करावे लागले तर मग ती चूक कोणाची? म्हणजे एखादी व्यक्ती चांगल्या भावनेने काही गोष्टी अगदी वेळेवर बदलते. आणि समोरच्या माणसाच्या रोषाचे कारण बनते …..आणि मग त्या  व्यक्तीला कळतच नाही नेमकं आपलं चुकलं तर काय चुकलं? म्हणजे खरंतर समोरच्याकडून काय चूक झाली, ती चूक तो कसा टाळू शकला असता, त्याने काय काळजी घ्यायला हवी होती हे सांगणारे मात्र कुणीच नसतात,वा सांगण्याचा प्रयत्नही करत नाहीत  आणि त्यामुळे नकळत हातून चूक झालेल्या व्यक्तीचा आत्मविश्वास खच्ची होतो. मग अशावेळेस कोणाची चूक दाखवणं हि एक चूक होवू शकते का? कदाचित होतही असेल….कारण प्रत्येक नाण्याला दोन बाजू असतात. आपण बरेचदा काय चूक आणि काय बरोबर आहे हे पटकन सांगू शकत नाही. आणि समोरच्याला वाटत असतं की चूक ही आपल्याकडून नाहीतर नेहमी समोरच्या व्यक्तीकडूनच होते. पण अशावेळेस आपल्यात चूक दाखवणारा हा चूक सुधारणाराही असावा. खरंतर आज मी हे चुकीचं पुराण सुरु केलं ते माझ्या एका मैत्रिणीच्या हातून घडलेल्या चुकीमुळे. पण त्याला कारण ती जिकडे काम करत होती ती सिस्टीम आहे. मात्र बोलणे माझ्या मैत्रिणीने खाल्ले आणि अजूनही ते ती सहन करत आहे. आणि काय तर म्हणे तिचे संस्कार तिला काही उलट बोलू देत नाहीत.पण  ही गोष्ट मला तरी अगदी चुकीची वाटली त्यामुळे मी तिला सांगितलं की तू कोणाचीही चूक खपवून घेवू नकोस. तुझ्या कामाशी प्रामाणिक रहा, लोक काय आपल्याला घोड्यावरही चढू देत नाही वा पायीही चालू देत नाही तेव्हा तू आपल्या कार्यक्षेत्रात आधीच ठोस विचार करीत जा. सर्वात महत्वाचे म्हणजे जो कुणी उगाच काही योग्य असूनही  अयोग्य आहे  असं सांगत असेल त्याला योग्य वेळी योग्य उत्तर द्यायला शिक…..तुझं आत्मभान जागतं ठेव, मग बघ समोरच्याला तुझ्या कामात शोधूनसुद्धा चूक काढता येणार नाही. आता तुम्हीच सांगा मी यात काही चुकीचे बोलत आहे काय?                                                                                 -ज्योती कपिले

तुमचा अभिप्राय नोंदवा

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / बदल )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / बदल )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / बदल )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / बदल )

Connecting to %s